Vì sao tiệm đông khách mà cuối tháng vẫn không dư
Nhiều chủ tiệm cầm đồ có chung một cảm giác: ngày nào cũng có khách, hợp đồng mới đều đặn, tiền lãi thu về không ít, vậy mà cuối tháng cộng trừ xong lại chẳng còn bao nhiêu. Nguyên nhân thường không nằm ở chuyện thiếu khách. Nó nằm ở chỗ tiệm chưa bao giờ biết mình cần thu bao nhiêu tiền lãi mới đủ bù chi phí.
Không có con số đó, chủ tiệm dễ đánh giá tình hình theo cảm giác: thấy két có tiền thì nghĩ đang lãi, thấy tiệm vắng vài hôm thì lo. Cả hai cách nhìn đều thiếu căn cứ. Điểm hoà vốn là thước đo giúp thay cảm giác bằng một mốc cụ thể, để mỗi cuối tháng chủ tiệm trả lời được câu hỏi đơn giản nhất: tháng này tiệm có thật sự làm ra tiền không.
Điểm hoà vốn của tiệm cầm đồ là gì
Với tiệm cầm đồ, điểm hoà vốn có thể hiểu đơn giản là mức tiền lãi tối thiểu tiệm phải thu mỗi tháng để trả đủ các khoản cố định. Đây là những khoản phát sinh dù tháng đó đông hay vắng khách, thường gồm:
- Tiền thuê mặt bằng
- Lương nhân viên
- Điện, nước, internet
- Các khoản cố định khác như phí dịch vụ, chi phí bảo vệ, tiền trả góp thiết bị
Thu dưới mức này nghĩa là tiệm đang bù lỗ bằng vốn hoặc bằng tiền túi của chủ. Thu đúng bằng mức này nghĩa là tiệm chỉ đủ giữ cửa, chưa có đồng lời nào. Chỉ phần tiền lãi vượt lên trên mới thật sự là phần tiệm làm ra.
Một mốc an toàn nên đặt ra là tiền lãi thu mỗi tháng đạt ít nhất gấp một rưỡi tổng chi phí cố định. Phần chênh lệch đó là khoảng đệm cho những tháng vắng khách, cho các hợp đồng quá hạn chưa thu được lãi, hoặc cho những khoản chi bất thường như sửa chữa, thay thiết bị hỏng.
Các bước tính điểm hoà vốn cho tiệm
Việc tính không cần công thức phức tạp, nhưng cần làm đủ và làm bằng số liệu thật thay vì ước lượng. Có thể đi theo bốn bước:
- Liệt kê đủ chi phí cố định hằng tháng. Hãy gom từ các phiếu chi thực tế, đừng dựa vào trí nhớ, vì những khoản nhỏ lặp lại mỗi tháng rất dễ bị quên.
- Cộng lại để ra tổng chi phí cố định một tháng. Đây chính là điểm hoà vốn tính theo tiền lãi.
- Nhân tổng đó với một rưỡi để có mốc an toàn.
- Lấy tiền lãi thực thu trong tháng, không phải tiền lãi dự kiến ghi trên hợp đồng, đặt cạnh hai mốc trên.
Bước cuối là chỗ nhiều tiệm hay nhầm. Tiền lãi trên hợp đồng chỉ là con số dự kiến; khách chậm đóng, hợp đồng quá hạn hay thanh lý tài sản chưa xong đều khiến tiền lãi thực thu thấp hơn. So chi phí với tiền lãi dự kiến thì tiệm luôn trông có vẻ đang lời.
Ví dụ minh hoạ: nếu tổng chi phí cố định của tiệm được tính là 10 phần thì tiền lãi tối thiểu phải đạt 10 phần để hoà vốn và 15 phần để chạm mốc an toàn. Tháng nào tiền lãi thực thu chỉ được 11 hay 12 phần, tiệm vẫn có lời trên giấy, nhưng khoảng đệm rất mỏng: chỉ cần vài hợp đồng trễ hạn là cuối tháng không còn gì.
Chi phí cố định quyết định tiệm phải đông khách đến mức nào
Điểm hoà vốn không chỉ phụ thuộc vào lượng khách mà còn phụ thuộc vào cách tiệm chi tiêu. Chi phí cố định thấp giúp tiệm sớm hoà vốn, kể cả khi lượng khách còn khiêm tốn. Ngược lại, đầu tư mạnh vào mặt bằng rộng, mặt tiền đẹp hay nhiều nhân viên có thể giúp thu hút khách, nhưng cũng đẩy điểm hoà vốn lên cao, nghĩa là tiệm cần lượng khách và số hợp đồng lớn hơn mới đứng vững.
Vì vậy, trước mỗi khoản chi cố định mới, như thuê thêm người, chuyển sang mặt bằng lớn hơn hay mua thiết bị trả góp, hãy dừng lại và tự hỏi:
- Khoản này cộng thêm bao nhiêu vào chi phí cố định mỗi tháng?
- Để giữ mốc gấp một rưỡi, tiền lãi mỗi tháng phải tăng thêm bao nhiêu?
- Lượng khách hiện tại có đủ tạo ra phần tiền lãi đó không, hay phải chờ thêm một thời gian?
Theo mốc an toàn, mỗi đồng chi phí cố định thêm vào cần khoảng một đồng rưỡi tiền lãi thêm để gánh. Nhìn theo cách này, nhiều khoản chi trông nhỏ lúc quyết định sẽ lộ rõ sức nặng thật của nó.
Theo dõi điểm hoà vốn hằng tháng thay vì tính một lần
Điểm hoà vốn không phải con số tính một lần rồi để đó. Chi phí thay đổi theo mùa, theo giá điện nước, theo số nhân viên; tiền lãi thay đổi theo lượng khách và tỷ lệ hợp đồng quá hạn. Cách làm thực tế là cuối mỗi kỳ, đặt tiền lãi đã thu cạnh tổng chi phí cố định và xem tiệm đang rơi vào vùng nào:
- Tiền lãi thu thấp hơn tổng chi phí cố định: tiệm đang lỗ, cần xem lại các khoản chi hoặc việc thu lãi những hợp đồng quá hạn.
- Tiền lãi thu từ một đến dưới một rưỡi lần chi phí cố định: có lời nhưng mỏng, nên hạn chế thêm khoản chi cố định mới.
- Tiền lãi thu từ một rưỡi lần trở lên: tiệm đang ở vùng an toàn, có thể cân nhắc chuyện mở rộng.
Để làm được việc này đều đặn, số liệu phải sẵn sàng. Với Sổ Cầm Đồ, mỗi khoản chi được lập phiếu và phân loại nên tổng chi phí cố định hiện rõ ràng, còn bảng tổng kết giao dịch cho biết tiền lãi đã thu trong kỳ. Đặt hai con số cạnh nhau là thấy ngay khoảng cách, không phải lục sổ hay cộng tay.
Biết điểm hoà vốn là biết tiệm đang đứng ở đâu
Đông khách chưa chắc đã có lãi. Điều quyết định là tiền lãi thực thu có vượt đủ xa tổng chi phí cố định hay không. Biết điểm hoà vốn, chủ tiệm biết mình đang đứng trên vùng an toàn hay chỉ đang chạy để giữ cửa tiệm, và biết khoản chi nào nên làm, khoản nào nên chờ.
Nếu bạn muốn bắt đầu theo dõi con số này mà không mất công cộng sổ, Sổ Cầm Đồ có thể giúp: quản lý hợp đồng, tự tính lãi, nhắc hạn để hạn chế hợp đồng trễ, lập phiếu thu chi rõ ràng, và toàn bộ dữ liệu được lưu ngay trên máy của tiệm.
