Vì sao cuối tháng Tám tiệm lại đông phụ huynh
Ai làm nghề cầm đồ lâu năm đều nhận ra một nhịp quen: cứ gần đến ngày khai giảng, tiệm lại có thêm những vị khách rất riêng. Đó là các bà mẹ, đôi khi là các ông bố, đến không phải để xoay vốn làm ăn mà để kịp đóng học phí, mua sách vở, đồng phục cho con.
Chị Trang, chủ một tiệm nhỏ, kể rằng mùa này khách mang đến đủ thứ. Có người tháo chiếc lắc tay vẫn đeo hằng ngày. Có người ôm theo cả nồi cơm điện còn mới. Điểm chung là ai cũng chỉ cần một khoản không lớn, vừa đủ để con được đến lớp đúng ngày.
Hiểu được nhịp này giúp chủ tiệm chủ động hơn. Thay vì bất ngờ khi khách dồn đến trong vài tuần, tiệm có thể chuẩn bị từ trước về vốn, giấy tờ và cách tiếp khách.
Điều khách ngại nhất: gom một cục tiền chuộc
Nhiều người nghĩ khách cầm đồ lo nhất là được định giá bao nhiêu. Thực tế với các phụ huynh mùa tựu trường, nỗi lo lớn hơn nằm ở phía sau: làm sao để chuộc lại món đồ.
Phần đông họ là người làm công ăn lương, tiền về từng đợt nhỏ, có khi theo tuần, có khi theo ngày công. Phải gom đủ một khoản lớn cùng lúc để chuộc đồ là áp lực thật sự. Có người vì ngại điều đó mà chần chừ không dám cầm, dù đang rất cần tiền.
Nếu tiệm chỉ có một cách duy nhất là trả hết một lần, tiệm có thể mất khách, còn khách có thể phải tìm đến những nguồn vay kém minh bạch hơn. Đây là lúc một cách làm linh hoạt hơn tỏ ra có ích.
Hợp đồng góp theo tuần: nhẹ cho khách, rõ cho tiệm
Cách chị Trang chọn là lập hợp đồng trả góp theo tuần. Mỗi tuần khách góp một ít, đến khi đủ thì nhận lại món đồ. Khách không phải gồng một cục tiền, còn tiệm vẫn thu về đều đặn và nắm rõ từng khoản.
Để cách làm này chạy trơn tru, chủ tiệm có thể đi theo các bước sau:
- Trao đổi trước với khách về khả năng góp mỗi tuần, dựa trên thu nhập thực tế của họ, tránh hẹn mức quá sức.
- Ghi rõ trên hợp đồng: món đồ cầm, số tiền nhận, mức góp mỗi kỳ, ngày góp và cách tính lãi theo thoả thuận, đúng quy định hiện hành.
- Đưa khách một bản thông tin hợp đồng để họ tự theo dõi, tránh nhầm lẫn về sau.
- Mỗi lần khách góp, ghi nhận ngay để biết còn lại bao nhiêu kỳ, bao nhiêu tiền.
- Khi khách góp đủ, đối chiếu lại một lần trước khi trả đồ.
Điều quan trọng của hợp đồng góp tuần là sự rõ ràng. Khách biết chính xác mình còn nợ bao nhiêu, tiệm biết chính xác ai đã góp, ai chưa. Ghi chép trên giấy vẫn làm được, nhưng khi số hợp đồng tăng nhanh trong vài tuần, một công cụ tính sẵn sẽ giúp chủ tiệm đỡ nhầm và đỡ mất thời gian.
Bốn việc chủ tiệm nên chuẩn bị trước mùa tựu trường
Mùa nào chị Trang cũng tự nhắc mình chuẩn bị trước bốn việc quen thuộc. Đây cũng là danh sách mà nhiều tiệm nhỏ có thể áp dụng:
- Xem lại nguồn vốn ngay từ đầu tháng. Chị kiểm tra số vốn còn có thể cho cầm, để chắc rằng khi khách đến dồn dập vẫn đủ tiền, không phải từ chối ai chỉ vì hết vốn giữa chừng.
- Chuẩn bị sẵn mẫu hợp đồng góp theo tuần. Thống nhất trước các điều khoản, cách ghi kỳ góp, để khi khách đến chỉ cần điền thông tin và giải thích ngắn gọn.
- Thiết lập nhắc hạn cho từng hợp đồng. Hợp đồng góp tuần có nhiều kỳ hơn hợp đồng thường, nên rất dễ sót. Nhắc hạn giúp chủ tiệm chủ động báo khách trước ngày góp, thay vì đợi quá hạn mới gọi.
- Sắp xếp chỗ cất giữ và sổ thu chi. Mùa này đồ cầm đa dạng hơn, từ trang sức nhỏ đến đồ gia dụng cồng kềnh, nên cần chỗ để gọn gàng, dán nhãn rõ. Song song đó, ghi thu chi đầy đủ để cuối mùa biết tiệm đã giải ngân và thu về ra sao.
Bốn việc này không phức tạp, nhưng làm trước một tuần sẽ khác hẳn so với vừa tiếp khách vừa xoay xở.
Tháng Mười: mùa chuộc đồ và những câu chuyện nhỏ
Nếu cuối tháng Tám là mùa cầm, thì sang tháng Mười là lúc các mẹ lần lượt quay lại chuộc đồ. Những khoản góp nhỏ mỗi tuần dần đủ, chiếc lắc tay trở về cổ tay chủ cũ, nồi cơm điện lại về căn bếp quen.
Chị Trang bảo đây là quãng thời gian chị thích nhất trong năm. Có người vừa nhận đồ vừa khoe con mới được giấy khen. Có người cảm ơn vì nhờ góp từng tuần mà không phải vay mượn thêm ở đâu.
Với chủ tiệm, đây cũng là lúc nên tổng kết lại mùa vừa qua: bao nhiêu hợp đồng đã tất toán, hợp đồng nào còn đang góp, có khách nào cần gia hạn hay hỗ trợ thêm. Những ghi chép này sẽ là kinh nghiệm quý cho mùa tựu trường năm sau.
Một tiệm nhỏ, góp chút sức cho trẻ đến lớp
Nghề cầm đồ thường bị nhìn qua lăng kính tiền bạc, nhưng mùa tựu trường cho thấy một mặt khác. Khi làm việc minh bạch, linh hoạt và tôn trọng khách, một tiệm nhỏ cũng góp được chút sức để những đứa trẻ kịp đến lớp đúng ngày.
Nếu bạn muốn quản lý hợp đồng góp theo tuần, tính lãi, nhắc hạn và ghi thu chi gọn gàng hơn cho mùa cao điểm này, Sổ Cầm Đồ là một trợ thủ đáng thử: mọi dữ liệu lưu ngay trên máy của tiệm, để chủ tiệm yên tâm tập trung vào điều quan trọng nhất là tiếp đón khách.
