Vì sao món lãi to chưa chắc là món hiệu quả
Nhiều chủ tiệm có thói quen đánh giá một loại hàng qua tiền lãi của từng hợp đồng. Một chiếc xe máy cho lãi cả triệu đồng mỗi lần, nghe rõ ràng là hơn một chiếc điện thoại chỉ lãi vài trăm nghìn. Nhưng con số đó chỉ đúng khi nhìn riêng từng hợp đồng. Nhìn cả kho thì có khi chính loại hàng cho lãi lớn nhất lại là loại kém hiệu quả nhất.
Lý do nằm ở chỗ mỗi hợp đồng dùng một lượng vốn khác nhau, bị giữ trong một khoảng thời gian khác nhau và tốn một mức chi phí bảo quản khác nhau. Tiền lãi tuyệt đối không cho biết đồng vốn của bạn đã làm việc chăm chỉ đến đâu. Đây cũng là chỗ một phần mềm quản lý tiệm cầm đồ giúp được nhiều nhất: nó giữ sẵn số liệu để bạn so sánh công bằng, thay vì so theo cảm giác hay theo tiếng tăm của từng loại hàng.
Quy về cùng một mẫu số: đồng vốn và thời gian giữ
Muốn so công bằng, phải đưa mọi loại tài sản về cùng một mẫu số. Câu hỏi đúng không phải là món này lãi bao nhiêu, mà là mỗi đồng vốn bỏ vào món này sinh ra bao nhiêu tiền lãi trong một khoảng thời gian cố định, chẳng hạn 30 ngày.
Ví dụ minh hoạ với số liệu giả định:
- Nhóm xe máy: trung bình cho vay 10 triệu đồng, lãi mỗi hợp đồng 1,5 triệu đồng, thời gian giữ trung bình 60 ngày. Tiền lãi trên vốn là 15% cho 60 ngày, tức khoảng 7,5% cho mỗi 30 ngày.
- Nhóm điện thoại: trung bình cho vay 3 triệu đồng, lãi mỗi hợp đồng 450 nghìn đồng, thời gian giữ trung bình 20 ngày. Tiền lãi trên vốn cũng là 15%, nhưng chỉ trong 20 ngày, tức khoảng 22,5% cho mỗi 30 ngày.
Trên từng hợp đồng, xe máy lãi gấp hơn ba lần điện thoại. Nhưng quy về đồng vốn và thời gian, cùng một khoản tiền đặt vào nhóm điện thoại quay vòng nhanh hơn và sinh lãi nhiều hơn hẳn. Đó là lý do phải so bằng mẫu số chung chứ không so tiền lãi từng món.
Ba thước đo để chấm từng loại tài sản
Mỗi loại tài sản nên được chấm bằng ba thước đo, đặt cạnh nhau:
- Tiền lãi trên vốn: tổng tiền lãi thu được chia cho tổng tiền cho vay của nhóm đó. Thước đo này cho biết đồng vốn sinh lời ra sao.
- Thời gian giữ: số ngày trung bình từ lúc nhận cầm đến lúc tất toán hoặc thanh lý. Giữ càng lâu, vốn càng bị chôn và rủi ro khách bỏ đồ càng cao.
- Chi phí bảo quản: chỗ để, công trông coi, bảo dưỡng, hao mòn. Món nhỏ gọn như điện thoại, trang sức dễ cất trong tủ; món cồng kềnh như xe máy, đồ điện máy lớn lãi khá hơn mỗi món nhưng chiếm kho bãi.
Khi đặt ba thước đo cạnh nhau, bức tranh thường khác hẳn ấn tượng ban đầu. Một nhóm hàng có thể đứng đầu về tiền lãi tuyệt đối nhưng đứng cuối khi trừ đi thời gian giữ và chi phí bảo quản.
Dùng phần mềm quản lý tiệm cầm đồ để tách số liệu từng nhóm
Tính tay các con số trên cho vài hợp đồng thì được, nhưng với vài trăm hợp đồng mỗi tháng thì gần như không ai làm nổi. Việc này đòi hỏi số liệu được ghi đúng ngay từ lúc nhận cầm. Một phần mềm quản lý cầm đồ tốt giúp bạn làm điều đó theo ba bước:
- Cấu hình hàng hoá nhận cầm theo từng loại: xe máy, điện thoại, máy tính, trang sức, đồ điện máy. Mỗi hợp đồng gắn với đúng một loại ngay khi lập.
- Xem báo cáo chi tiết tách tiền cho vay và tiền lãi theo từng mảng. Hai cột này đặt cạnh nhau là đủ để tính tiền lãi trên vốn cho mỗi nhóm.
- Đối chiếu ngày lập và ngày tất toán để biết thời gian giữ trung bình, rồi ghi thêm chi phí bảo quản ước tính của từng nhóm vào phần thu chi.
Nếu bạn hay kiểm tra sổ sách lúc đang đứng quầy hoặc đi ra ngoài, có thể tham khảo thêm các lựa chọn phần mềm quản lý cầm đồ trên điện thoại. Người dùng máy Apple cũng có bài so sánh riêng về phần mềm quản lý cầm đồ trên iPhone. Điều quan trọng là phần mềm cầm đồ bạn chọn phải tách được số liệu theo loại hàng, vì đó là nền của toàn bộ cách so sánh trong bài này.
Xếp hạng nửa năm một lần và siết điều kiện đúng chỗ
Số liệu chỉ có giá trị khi dẫn tới quyết định. Một nhịp đơn giản mà nhiều tiệm có thể áp dụng:
- Mỗi nửa năm, lấy báo cáo của sáu tháng vừa qua, tính ba thước đo cho từng loại tài sản.
- Xếp hạng các loại theo từng thước đo, rồi cộng thứ hạng lại để ra thứ hạng chung.
- Loại nào đứng cuối hai kỳ liên tiếp thì siết điều kiện: giảm tỷ lệ cho vay trên giá trị món hàng, rút ngắn kỳ hạn hoặc chỉ nhận những mẫu dễ thanh lý.
- Loại nào đứng đầu ổn định thì có thể ưu tiên vốn hơn, nhưng vẫn giữ kỷ luật thẩm định.
Siết điều kiện không chỉ nằm ở món hàng mà còn ở người cầm. Với những nhóm hàng giá trị lớn, nhiều chủ tiệm xem kỹ hơn lịch sử tín dụng của khách, ví dụ bằng cách kiểm tra nợ xấu bằng CMND trước khi giải ngân. Quy tắc hai kỳ giúp bạn tránh phản ứng quá vội với một mùa thấp điểm, nhưng cũng không để một nhóm hàng kém hiệu quả âm thầm giữ vốn quá lâu.
Thấy tiền thật nằm ở đâu
Quản lý cầm đồ hiệu quả không phải là nhận thật nhiều món lãi to, mà là biết mỗi đồng vốn đang nằm ở đâu và làm việc tốt đến mức nào. Khi so đúng mẫu số, chủ tiệm thấy rõ nhóm hàng nào thực sự nuôi tiệm, nhóm nào chỉ trông có vẻ hấp dẫn. Một phần mềm quản lý tiệm cầm đồ giữ số liệu gọn gàng sẽ biến việc so sánh này thành thói quen định kỳ thay vì một lần tính toán rồi bỏ đó.
Sổ Cầm Đồ giúp bạn quản lý hợp đồng, tính lãi, nhắc hạn và thu chi, với báo cáo tách tiền cho vay và tiền lãi theo từng loại hàng, dữ liệu lưu ngay trên máy của bạn. Bắt đầu từ việc phân loại hàng hoá cho đúng, rồi để con số tự cho bạn biết nên dồn vốn vào đâu.
.png)
